Οι άνθρωποι πίσω από το ΑΜΟΡΓΟΡΑΜΑ

Η αλιευτική κοινότητα και ο Τοπικός Επαγγελματικός Σύλλογος Αλιέων
Η αφετηρία

Ο Επαγγελματικός Αλιευτικός Σύλλογος Αμοργού, που αποτελείται από 40 περίπου ψαράδες της Αμοργού και 23 σκάφη μεγέθους 5 έως 20 μέτρων, αποτελεί τη θεμέλια δύναμη του ΑΜΟΡΓΟΡΑΜΑ. Οι επαγγελματίες αλιείς του νησιού ήταν εκείνοι που πρώτοι αναγνώρισαν την ανάγκη για αλλαγή, διατύπωσαν ένα ολοκληρωμένο σχέδιο και προχώρησαν στην εφαρμογή του στην πράξη.

Με συλλογικότητα, επιμονή και βαθιά γνώση του θαλάσσιου περιβάλλοντος — και με κομβική συμβολή ανθρώπων όπως ο Μιχάλης Κρόσμαν και ο Florian Reiche, στη διαμόρφωση και δημόσια ανάδειξη του οράματος — ανέλαβαν το ρίσκο να δοκιμάσουν νέες πρακτικές και να υπερασπιστούν ένα διαφορετικό μοντέλο διαχείρισης των θαλάσσιων πόρων.

Δήμος Αμοργού
Η τοπική στήριξη

Ο Δήμος Αμοργού υπήρξε επίσης καθοριστικός σύμμαχος, στηρίζοντας σταθερά την πρωτοβουλία σε τοπικό και θεσμικό επίπεδο και ενισχύοντας τη σύνδεσή της με την Πολιτεία και τη διοίκηση. Η συμβολή του Δήμου υπήρξε πολύτιμη στη δημόσια ανάδειξη του ΑΜΟΡΓΟΡΑΜΑ και στην αναγκαία γεφύρωση με περιφερειακούς και εθνικούς φορείς.

Cyclades Preservation Fund (CPF)
Ο καταλύτης

Κομβικό ρόλο στην πορεία της πρωτοβουλίας έχει το Cyclades Preservation Fund (CPF). Το CPF ήταν ο πρώτος οργανισμός που αναγνώρισε έμπρακτα τη δυναμική του οράματος των αλιέων και προχώρησε στην αρχική του στήριξη, σε μια φάση όπου το εγχείρημα δεν είχε ακόμη αποκτήσει τη θεσμική και επιχειρησιακή υπόσταση που έχει σήμερα. Από εκείνο το σημείο και έπειτα, το CPF συνέβαλε καθοριστικά στη διαμόρφωση της στρατηγικής κατεύθυνσης της πρωτοβουλίας, στην εξεύρεση πόρων, στην ενεργοποίηση συνεργασιών, στην ενίσχυση της δημόσιας παρουσίας του ΑΜΟΡΓΟΡΑΜΑ και στη σταθερή υποστήριξη της πορείας του έως τη θεσμοθέτηση των Περιοχών Περιορισμού Αλιείας (ΠΠΑ) με Προεδρικό Διάταγμα.

Μέχρι σήμερα, συνεχίζει να διαδραματίζει καίριο ρόλο στον συντονισμό, στα θέματα προβολής και στην επίλυση προβλημάτων, λειτουργώντας ως συνδετικός κρίκος ανάμεσα στους εμπλεκόμενους φορείς και στηρίζοντας την επόμενη φάση εφαρμογής και παρακολούθησης, με έμφαση σε θέματα επικοινωνίας και συμμετοχικής διακυβέρνησης.

Blue Marine Foundation (BMF)
Η διεθνής ενίσχυση

Καθοριστική υπήρξε και η συμβολή του Blue Marine Foundation (BMF), το οποίο προσκλήθηκε από το CPF να στηρίξει  την πρωτοβουλία με σημαντική χρηματοδότηση, τεχνογνωσία και διεθνή εμπειρία σε θέματα θαλάσσιας προστασίας. Η συμμετοχή του BMF ενίσχυσε την επιχειρησιακή και στρατηγική δυνατότητα της πρωτοβουλίας ΑΜΟΡΓΟΡΑΜΑ και συνέβαλε στη σύνδεσή του με μια ευρύτερη διεθνή συζήτηση γύρω από τις θαλάσσιες προστατευόμενες περιοχές και τη βιώσιμη αλιεία. 

Σε συνέχεια της θεσμοθέτησης των ΠΠΑ της Αμοργού, έχει αναλάβει σημαντικό ρόλο στον συντονισμό των δράσεων που αφορούν στην παρακολούθηση ανθρώπινων δραστηριοτήτων στις ΠΠΑ με στόχο την ενίσχυση των προσπαθειών των αρμόδιων Λιμενικών αρχών στα θέματα επιτήρησης αλλά και τη στενή συνεργασία με τον Σύλλογο για τους εθελοντικούς καθαρισμούς.

Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών
Η επιστημονική βάση

Η επιστημονική τεκμηρίωση της πρωτοβουλίας υποστηρίχθηκε από το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΓΠΑ), το οποίο είχε κεντρική συμβολή στην εκπόνηση της αλιευτικής μελέτης για την Αμοργό. Η συμβολή της επιστημονικής ομάδας ήταν καθοριστική για την αποτύπωση των κρίσιμων ενδιαιτημάτων, την τεκμηρίωση των προτεινόμενων περιοχών και τη διαμόρφωση προτάσεων για ένα ευρύτερο πλαίσιο βιώσιμης διαχείρισης της παράκτιας αλιείας.

Σε συνέχεια της θεσμοθέτησης των ΠΠΑ η Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης του Προγράμματος “Αλιεία Υδατοκαλλιέργεια και Θάλασσα” του ΥΠΑΑΤ, προκήρυξε και ανέθεσε την πράξη ΑΜΟΡΓΟΡΑΜΑ – “Επιστημονική Παρακολούθηση και Διαχείριση Περιοχών Περιορισμού Αλιείας Αμοργού”, στο ΓΠΑ σε συνεργασία με την Γενική Διεύθυνση Αλιείας (ΓΔΑ) του ΥΠΑΑΤ. 

Το έργο, που ξεκίνησε το Νοέμβριο του 2025 και θα ολοκληρωθεί με το τέλος του 2029 θα καλύψει μέσα από μια σειρά δράσεων (α) βιολογικές και οικολογικές παραμέτρους (αλιευτικά αποθέματα, δυναμική πληθυσμών,αναπαραγωγή, κρίσιμους οικοτόπους, αλληλεπίδραση με θηλαστικά και ερπετά, ξενικά είδη), (β) κοινωνικοοικονομικές διαστάσεις (επιπτώσεις στις αλιευτικές κοινότητες), (γ) τεχνολογικά εργαλεία (VMS/ERS σε σκάφη) και (δ) διάχυση και αξιοποίηση των αποτελεσμάτων σε τοπικό, εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο.

Κεντρική διοίκηση

ΥΠΑΑΤ

Η Γενική Διεύθυνση Αλιείας (ΓΔΑ) του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (ΥΠΑΑΤ) συνεργάστηκε στενά με την ομάδα της πρωτοβουλίας ΑΜΟΡΓΟΡΑΜΑ και εισηγήθηκε, ως η καθ’ ύλην αρμόδια αρχή,  την πρόταση θεσμοθέτησης των ΠΠΑ πέριξ της Αμοργού. Από τον Νοέμβριο του 2025 συνεργάζεται με το ΓΠΑ στην πράξη “Επιστημονική Παρακολούθηση και Διαχείριση Περιοχών Περιορισμού Αλιείας Αμοργού” που συγχρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας, Αλιείας και Υδατοκαλλιέργειας

ΥΝΑΝΠ

Το Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής (ΥΝΝΠ) αποτελεί κομβική αρμόδια αρχή για την εφαρμογή των αλιευτικών ρυθμίσεων του Προεδρικού Διατάγματος των Περιοχών Περιορισμού Αλιείας στην Αμοργό (ΠΠΑ). Στη Γενική Γραμματεία Λιμένων και Λιμενικής Πολιτικής και Ναυτιλιακών Επενδύσεων υπάγεται το Αρχηγείο του Λιμενικού Σώματος – Ελληνικής Ακτοφυλακής, και συγκεκριμένα η Διεύθυνση Ελέγχου Αλιείας, η οποία εποπτεύει, συντονίζει και παρακολουθεί το έργο των Λιμενικών Αρχών όσον αφορά την εφαρμογή και τήρηση της αλιευτικής νομοθεσίας και την προστασία των αλιευτικών πόρων. 

Σε συνέχεια της δημοσίευσης του Π.Δ. της Αμοργού, η ομάδα της πρωτοβουλίας ΑΜΟΡΓΟΡΑΜΑ συνεργάζεται στενά με την αρμόδια Γενική Γραμματεία, ενώ ο Λιμενικός Σταθμός Καταπόλων ενισχύθηκε με ταχύπλοο σκάφος παντός καιρού, με σκοπό να συμβάλλει αποτελεσματικά στην αστυνόμευση, στον έλεγχο των αλιευτικών δραστηριοτήτων πέριξ της Αμοργού και στην αποτελεσματική εφαρμογή όλων των νέων ρυθμίσεων των ΠΠΑ.