Σχετικά
Με την πρωτοβουλία Αμοργοράμα, ο Επαγγελματικός Αλιευτικός Σύλλογος Αμοργού επιδιώκει να βρει μια βιώσιμη προσέγγιση για την αντιμετώπιση τόσο της διαρκώς αυξανόμενης πλαστικής ρύπανσης όσο και της υπεραλίευσης στο Αιγαίο Πέλαγος.
Το Αμοργοράμα είναι ένα έργο που ξεκίνησε από τον Επαγγελματικό Αλιευτικό Σύλλογο Αμοργού και τον καλλιτέχνη FKMR.
Το νησί μας
Η αλιεία υπήρξε ανέκαθεν σημαντικό κομμάτι της ζωής στο νησί.
Η Αμοργός είναι ένα μικρό νησί (126 km2) με 2000 κατοίκους. Είναι το ανατολικότερο νησί των Κυκλάδων και αποτελείται κυρίως από μεγάλα βουνά και βραχώδες έδαφος. Τα δύο λιμάνια της, τα Κατάπολα και ο μεγάλος κόλπος στη λεκάνη της Αιγιάλης, είναι τα κύρια κέντρα δραστηριότητας. Η Χώρα (η πρωτεύουσα) υπήρξε ανέκαθεν το κέντρο του νησιού, τόσο γεωγραφικά όσο και διοικητικά στα νεότερα χρόνια.
Στην Κάτω Μεριά, το νοτιοδυτικό τμήμα, οι περισσότεροι άνθρωποι εργάζονται ακόμη στον πρωτογενή τομέα, αντιστεκόμενοι στις σύγχρονες τάσεις και θυμίζοντας την Ελλάδα όπως ήταν κάποτε –πιο απλή και πιο φιλόξενη. Λόγω του ορεινού τοπίου και του περιορισμένου χώρου για γεωργία, η αλιεία υπήρξε ανέκαθεν σημαντικό κομμάτι της ζωής στο νησί. Σήμερα, περίπου 30 οικογένειες παραμένουν συνδεδεμένες με την αλιεία.
Ο επαγγελματικός αλιευτικός μας σύλλογος αποτελείται από 40 μέλη, τα περισσότερα από τα οποία κατάγονται από την Αμοργό και όλα είναι μόνιμοι κάτοικοι.
Ο Επαγγελματικός Αλιευτικός Σύλλογος Αμοργού ιδρύθηκε το 2003. Στόχος του ήταν να αντιμετωπίσει κοινά προβλήματα και να εκπροσωπήσει τα αιτήματα των ψαράδων προς τις αρχές. Την τελευταία δεκαετία ο σύλλογος κλήθηκε να αντιμετωπίσει νέα προβλήματα, όπως η υπεραλίευση, η ρύπανση και η προστασία των παραδοσιακών αλιευτικών σκαφών (καΐκια).
Η κατάσταση
Κάθε άνοιξη, μετά τους ισχυρούς χειμωνιάτικους ανέμους, τα πλαστικά απορρίμματα συσσωρεύονται στους κόλπους που είναι εκτεθειμένοι στις σφοδρές θύελλες. Στις περισσότερες περιπτώσεις, οι ακτές αυτές είναι προσβάσιμες μόνο από τη θάλασσα. Δυστυχώς, δεν υπάρχει κρατική μέριμνα για τον καθαρισμό των ακτών, ανεξάρτητα από τον τρόπο πρόσβασης σε αυτές.
Η συλλογή των απορριμμάτων είναι ζωτικής σημασίας αυτή τη συγκεκριμένη περίοδο, καθώς τα περισσότερα κομμάτια πλαστικού είναι ακόμη ορατά. Με τους ανέμους και την αυξανόμενη ηλιοφάνεια, το πλαστικό διασπάται στα λεγόμενα μικροπλαστικά, τα οποία πλέον είναι αόρατα. Διεισδύει στον κύκλο της φύσης και ρυπαίνει τη χλωρίδα και την πανίδα, τελικά και τον άνθρωπο.
Πέρα από τη ρύπανση της θάλασσας και των κόλπων, στο Αιγαίο υπάρχει και το πρόβλημα της υπεραλίευσης. Οι ψαράδες ήταν οι πρώτοι που αναγνώρισαν το πρόβλημα και αναζητούν τώρα λύση. Ο Επαγγελματικός Αλιευτικός Σύλλογος Αμοργού παρουσίασε πριν από χρόνια μια πρόταση στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης στην Ελλάδα, για τον μετριασμό των επιπτώσεων τόσο της υπεραλίευσης όσο και της ρύπανσης.
Προκειμένου να δοθεί στα κοπάδια των ψαριών χρόνος για αναγέννηση, οι ψαράδες δεν θέλουν να αλιεύουν κατά τον Απρίλιο και τον Μάιο. Τους μήνες αυτούς αναπαράγονται τα περισσότερα είδη ψαριών και σε αυτή τη διαδικασία πρέπει να δοθεί ο απαραίτητος χρόνος. Ωστόσο, καθώς η αλιεία είναι ο τρόπος με τον οποίο οι ψαράδες βιοπορίζονται, εξακολουθούν να χρειάζονται μια αμειβόμενη εργασία για να τα βγάλουν πέρα αυτούς τους μήνες. Ο Επαγγελματικός Αλιευτικός Σύλλογος Αμοργού παρουσίασε πριν από χρόνια μια πρόταση στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης στην Ελλάδα, για τον μετριασμό των επιπτώσεων τόσο της υπεραλίευσης όσο και της ρύπανσης.
Το έργο
Η εύρεση ενός βιώσιμου τρόπου ώστε να σταματήσει η συνεχής υποβάθμιση του θαλάσσιου περιβάλλοντος.
Στόχος μας ως ψαράδες της Αμοργού είναι να απέχουμε από την αλιεία τον Απρίλιο και τον Μάιο και να επικεντρωθούμε στη συλλογή απορριμμάτων από τις βόρειες παραλίες με το καΐκι μας ή και με περισσότερα αλιευτικά σκάφη. Για να επιτευχθεί αυτή η εναλλακτική χρήση των σκαφών, η προσπάθειά μας κατευθύνεται στην εξεύρεση κάθε δυνατής συνεργασίας τόσο με την τοπική όσο και με τη διεθνή κοινότητα, καθώς και στην εξεύρεση πόρων από ευρωπαϊκά / ελληνικά προγράμματα, αλλά κυρίως από την κοινωνία των πολιτών μέσω crowdfunding.
Η εκστρατεία crowdfunding συνεχίζεται! Τώρα μπορούμε όλοι να συνεισφέρουμε στην προσπάθεια του ΑΜΟΡΓΟΡΑΜΑ εύκολα και γρήγορα. Σημειώστε ότι θα υπάρχει πάντα η δυνατότητα δωρεάς απευθείας στον τραπεζικό λογαριασμό του Συλλόγου. Κάθε ευρώ στήριξης αυξάνει τη δυνατότητά μας για συλλογή απορριμμάτων και την επίδραση του ΑΜΟΡΓΟΡΑΜΑ στις ακτές του νησιού και στη θαλάσσια ζωή.
Αν και το έργο ΑΜΟΡΓΟΡΑΜΑ ξεκίνησε με μια πολύ μικρή ομάδα και με μια πρακτική, «πρακτικής εφαρμογής» προσέγγιση, ήταν πολύ σημαντικό να διασφαλιστεί η διαφάνεια ολόκληρου του έργου εξαρχής, συμπεριλαμβανομένων όλων των διαδικασιών και των ροών χρήματος. Σεβόμαστε το δικαίωμα των υποστηρικτών μας να γνωρίζουν το αποτέλεσμα και κάθε λεπτομέρεια στην πορεία.
Το σύνολο των δωρεών θα χρησιμοποιηθεί αποκλειστικά από τον Επαγγελματικό Αλιευτικό Σύλλογο Αμοργού για την αμοιβή των ψαράδων και των πληρωμάτων τους ώστε να καθαρίζουν τις ακτές κατά τους μήνες Απρίλιο και Μάιο κάθε έτους.
Δεν βλέπουμε το ΑΜΟΡΓΟΡΑΜΑ ως την απόλυτη λύση στο πρόβλημα, αλλά ως ένα πιλοτικό έργο που δείχνει πώς η «σκέψη εκτός πλαισίων» μπορεί να βοηθήσει στην επίλυση ενός σοβαρού περιβαλλοντικού προβλήματος.
Το όραμα
Από το πιλοτικό έργο σε έναν βιώσιμο, μετασχηματισμένο ορισμό του επαγγέλματος του ψαρά.
Το όραμα είναι να προσαρμοστεί το επάγγελμα του ψαρά ώστε να αξιοποιούνται με τον καλύτερο τρόπο οι τοπικοί πόροι και οι υποδομές για την αντιμετώπιση της υφιστάμενης κατάστασης. Το έργο θα αναδείξει τα θετικά αποτελέσματα ενός τέτοιου εγχειρήματος ως πιλοτικού, με την ελπίδα να οδηγήσει στη μακροπρόθεσμη χρηματοδότησή του με εθνικά ή/και ευρωπαϊκά κονδύλια. Για τον λόγο αυτό, οι δράσεις των ψαράδων θα καταγραφούν την άνοιξη του 2021. Παράλληλα, τα καταγεγραμμένα αποτελέσματα θα δημοσιοποιηθούν, εξυπηρετώντας τόσο τη διαφάνεια όσο και την ευαισθητοποίηση.
Μετά την πρώτη περίοδο του ΑΜΟΡΓΟΡΑΜΑ, ο αλιευτικός μας σύλλογος προσκλήθηκε σε αρκετές συναντήσεις με το υπουργείο που είναι αρμόδιο για τα θέματα αλιείας. Η βούληση του υπουργείου είναι να καταστήσει το ΑΜΟΡΓΟΡΑΜΑ παράδειγμα για άλλα νησιά και αλιευτικές κοινότητες σε όλη την Ελλάδα. Έτσι, ανοίχτηκε για εμάς μια νέα ευκαιρία να υλοποιήσουμε το συνολικό μας σχέδιο που ανάγεται στο 2015. Οι τέσσερις άξονες του σχεδίου είναι:
1. Παύση της αλιείας κατά τον Απρίλιο και τον Μάιο, τους πιο σημαντικούς μήνες για την αναπαραγωγή των ψαριών.
2. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, καθαρισμός ακτών που δεν είναι εύκολα προσβάσιμες από τη στεριά.
3. Σταδιακή μετάβαση των αλιευτικών μας εργαλείων σε πιο βιώσιμη μορφή (μεγαλύτερο μέγεθος ματιού διχτυού και αγκιστριού, ώστε να αποφεύγεται η αλίευση νεαρών ψαριών).
4. Δημιουργία τριών Θαλάσσιων Προστατευόμενων Περιοχών (ΘΠΠ) κατά μήκος της ακτογραμμής του νησιού της Αμοργού (ζώνες πλήρους απαγόρευσης αλιείας).