Μνημόνιο συνεργασίας και κοινού οράματος

Το κείμενο αυτό δημοσιεύθηκε αρχικά από το Cyclades Preservation Fund εδώ

Έπειτα από μήνες συζητήσεων ανάμεσα σε όλα τα μέρη, η 26η Σεπτεμβρίου 2022 ήταν η ημέρα που υπογράψαμε το ΜΝΗΜΟΝΙΟ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ για την πρωτοβουλία Αμοργοράμα στην Αμοργό. Εκπρόσωποι της πολιτείας, τοπικές αρχές, πανεπιστημιακοί, περιβαλλοντικές οργανώσεις και οι ίδιοι οι ψαράδες συναντήθηκαν για να σχεδιάσουν μια στρατηγική για μια προστατευόμενη αλιευτική περιοχή στο νησί της Αμοργού.

Το Μνημόνιο αποτελεί δήλωση μακροχρόνιας δέσμευσης όλων των εμπλεκόμενων μερών στα βήματα που πρέπει να ακολουθήσουμε προκειμένου να προστατεύσουμε και να διατηρήσουμε την αναπαραγωγική ικανότητα του τοπικού θαλάσσιου περιβάλλοντος, στηρίζοντας παράλληλα τους ψαράδες στον βιοπορισμό τους.

Ένα καίριο βήμα αυτής της δέσμευσης είναι η έναρξη μιας ποσοτικής και ποιοτικής αξιολόγησης από το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών σχετικά με την κατανομή και την αφθονία των ειδών ψαριών στα ζωτικής σημασίας λιβάδια Ποσειδωνίας. Η προστασία αυτών των ενδιαιτημάτων για την αναπαραγωγή σημαντικών ειδών ψαριών και καρκινοειδών θα παρακολουθείται στενά στο πλαίσιο της έρευνας που πρόκειται να διεξαχθεί το επόμενο έτος, υπό την καθοδήγηση του Αναπληρωτή Καθηγητή Στέφανου Καλογήρου. Θα παρακολουθούνται επίσης τα εισβάλλοντα «ξενικά» είδη που διεκδικούν τη χρήση αυτών των ενδιαιτημάτων.

Η μελέτη χρηματοδοτείται κατά κύριο λόγο από το Blue Marine Foundation (BMF)· τόσο το Cyclades Preservation Fund (CPF) όσο και η Γενική Γραμματεία Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής (ΓΓΑΝΠ) έχουν δεσμευτεί να τη συγχρηματοδοτήσουν.

Το χρονοδιάγραμμα της πρωτοβουλίας

Η πρωτοβουλία Αμοργοράμα ξεκίνησε το 2015 από τον Επαγγελματικό Αλιευτικό Σύλλογο Αμοργού, σε μια προσπάθεια να θεσμοθετηθεί μια βιώσιμη στρατηγική για την αντιμετώπιση της υπεραλίευσης και της ρύπανσης του Αιγαίου, ανοίγοντας παράλληλα τον δρόμο για τη δημιουργία μιας θαλάσσιας προστατευόμενης περιοχής, η οποία θα ήταν καθοριστική για την αναβάθμιση των θαλάσσιων αποθεμάτων και ενδιαιτημάτων.

Τις άνοιξεις του 2021 και του 2022, πάνω από το 50% των επαγγελματιών ψαράδων του Συλλόγου επέλεξαν να απέχουν όσο το δυνατόν περισσότερο από την αλιεία κατά τους μήνες Απρίλιο και Μάιο (καίριους μήνες αναπαραγωγής για πολλά είδη ψαριών) και αντ’ αυτού χρησιμοποίησαν τα σκάφη τους για να συλλέξουν πλαστικά και κάθε είδους άλλα απορρίμματα από τις βόρειες ακτές και τη θάλασσα του νησιού.

Παράλληλα, από τις αρχές του 2022, οι ψαράδες (με τη στήριξη του Δήμου Αμοργού, του Cyclades Preservation Fund και του Blue Marine Foundation) ξεκίνησαν διάλογο με τη Διεύθυνση Αλιείας, ο οποίος τελικά οδήγησε στη συμμαχία πολλών φορέων και στην υπογραφή του Μνημονίου Συνεργασίας.

Δηλώσεις των επικεφαλής της Συμμαχίας

Μιχάλης Κρόσμαν, Πρόεδρος του Αλιευτικού Συλλόγου Αμοργού:

Εκ μέρους του Επαγγελματικού Αλιευτικού Συλλόγου Αμοργού, θέλω να εκφράσω την ικανοποίησή μας τόσο για τα αποτελέσματα της προσπάθειας έως σήμερα, σε συνεργασία με τον Δήμο, το CPF, το BMF και τον επιστημονικό σύμβουλο της πρωτοβουλίας, βιολόγο Βαγγέλη Παράβα, όσο και για την επικείμενη συνεργασία με το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο.

Άννη Μητροπούλου, εκτελεστική διευθύντρια του Cyclades Preservation Fund (CPF):

Από την πρώτη στιγμή, σταθήκαμε με μεγάλο σεβασμό στο πλευρό των ψαράδων της Αμοργού, οι οποίοι με τεράστια προσπάθεια, υπομονή, επιμονή και συνεργασία υπερασπίζονται τη θάλασσα και το επάγγελμά τους.

Αγκαλιάζουμε αυτή την προσπάθεια όχι μόνο επειδή θα αλλάξει προς το καλύτερο τη ζωή της Αμοργού, αλλά και επειδή η εξέλιξη και η επιτυχία της θα παίξουν καταλυτικό ρόλο στον τρόπο με τον οποίο προστατεύουμε τις θάλασσες στην Ελλάδα. Θα αποτελέσει φάρο έμπνευσης και αισιοδοξίας για άλλες αλιευτικές κοινότητες στο Αιγαίο και αλλού.

Αγγέλα Λάζου Ντιν, εκπρόσωπος του Blue Marine Foundation στην Ελλάδα:

Με μεγάλη χαρά και συγκίνηση συνυπογράφουμε σήμερα το Μνημόνιο Συνεργασίας, σφραγίζοντας έτσι τη δημιουργία μιας ισχυρής συμμαχίας ανάμεσα στην πολιτεία, την επιστημονική κοινότητα, την κοινωνία των πολιτών και τους ψαράδες, με κοινό στόχο την προστασία της Αμοργού.

Είμαστε πλέον πεπεισμένοι ότι με αυτή τη συνεργασία θα μπορέσουμε να προχωρήσουμε μαζί στη θεσμοθέτηση της προστατευόμενης περιοχής και στην εφαρμογή ενός βιώσιμου σχεδίου διαχείρισης, που θα προστατεύει το θαλάσσιο περιβάλλον διασφαλίζοντας παράλληλα την ευημερία των κατοίκων του νησιού.

Στέφανος Καλογήρου, Επιστημονικός Υπεύθυνος της αλιευτικής μελέτης και Επίκουρος Καθηγητής στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών:

Η πρωτοβουλία των ψαράδων της Αμοργού είναι ένα από τα λίγα παραδείγματα στη Μεσόγειο όπου η διαχείριση ξεκινά από το συλλογικό και τη συνεργασία των αρμόδιων φορέων, με το μνημόνιο συνεργασίας να αποτελεί την έμπρακτη απόδειξη.

Σκοπός αυτής της συλλογικής προσπάθειας είναι να προστατευθούν οι αλιευτικές δυνατότητες των μικρών παράκτιων αλιέων μέσω της οριοθέτησης περιοχών προστασίας και του περιορισμού της αλιευτικής προσπάθειας. Η μελέτη, η οποία ξεκίνησε την Κυριακή 18 Σεπτεμβρίου 2022 με τη στήριξη του BMF και του CPF, αλλά και με την έμπρακτη (υπογραφή μνημονίου συνεργασίας) στήριξη του Υπουργείου Αλιείας, θα ακολουθήσει όλους τους στόχους της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής και των οδηγιών-πλαισίων για την προστασία του περιβάλλοντος.

Βαγγέλης Παράβας, επιστημονικός σύμβουλος της πρωτοβουλίας:

Η υπογραφή του Μνημονίου Συνεργασίας και Κοινού Οράματος στην Αμοργό αποτελεί ένα ιδιαίτερα σημαντικό βήμα για τη διατήρηση της θαλάσσιας βιοποικιλότητας και τη διασφάλιση της βιωσιμότητας της μικρής παράκτιας αλιείας στις Κυκλάδες.

Το παράδειγμα της Αμοργού είναι ίσως μοναδικό στην Ελλάδα, καθώς πρόκειται για μια πραγματικά «εκ των κάτω» (bottom-up) πρωτοβουλία των παράκτιων αλιέων της, οι οποίοι κατάφεραν να διαμορφώσουν ένα κοινό όραμα για τη θάλασσα και την κοινή χρήση και προστασία των ζωντανών της πόρων, όπως τα αλιεύματα, μαζί με την τοπική κοινωνία και τις αρχές του νησιού. Η κοινωνία των πολιτών, τα ακαδημαϊκά ιδρύματα, οι επιστήμονες και οι ειδικοί στη θαλάσσια διατήρηση είναι υποστηρικτές και αρωγοί σε αυτή την προσπάθεια.

Η αναγνώριση και η έμπρακτη στήριξη του ΑΜΟΡΓΟΡΑΜΑ από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων στο πλαίσιο του Μνημονίου Συνεργασίας διευρύνει ουσιαστικά αυτή τη συμμαχία και αναμένουμε ότι θα συμβάλει καθοριστικά στην προστασία του μοναδικού θαλάσσιου περιβάλλοντος της Ελλάδας.

Παρευρισκόμενοι στην υπογραφή του Μνημονίου

Ο Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, κ. Σίμος Κεδίκογλου, ο Δήμαρχος Αμοργού, κ. Ελευθέριος Καραΐσκος, ο πρόεδρος του Επαγγελματικού Αλιευτικού Συλλόγου Αμοργού, κ. Μιχάλης Κρόσμαν, ο Επίκουρος Καθηγητής στο Εργαστήριο Εφαρμοσμένης Υδροβιολογίας του Τμήματος Επιστήμης Ζωικής Παραγωγής του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Στέφανος Καλογήρου, ο Αντιπρύτανης Οικονομικών, Προγραμματισμού και Ανάπτυξης, Αναπληρωτής Καθηγητής κ. Ιορδάνης Χατζηπαυλίδης, ο Καθηγητής Γεωπονίας στο ΕΠΑΛ Αμοργού κ. Σωτήριος Τσιρπανλής, η Εκτελεστική Διευθύντρια του Cyclades Preservation Fund (CPF) κ. Άννη Μητροπούλου και η Εκπρόσωπος του Blue Marine Foundation στην Ελλάδα κ. Αγγέλα Λάζου Ντιν.

Δείτε το Δελτίο Τύπου που δημοσίευσε ο Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, αρμόδιος για την αλιεία, εδώ.

Δείτε το Δελτίο Τύπου που δημοσίευσε ο Δήμαρχος Αμοργού εδώ.

Δείτε το πρωτότυπο κείμενο στη σελίδα CPF News εδώ.